Bab 5

Kesimpulan

5.1 Pengenalan

Bab ini membincangkan pengakhiran kajian ini. Bab ini juga akan membincangkan segala bentuk perbincangan daripada hasil kajian. Cadangan dalam kajian ini juga akan dibincangkan dalam Bab ini.

 

5.2 Perbincangan

Secara umumnya, kajian ini tertumpu kepada dialek Jelebu, Negeri Sembilan yang melihat kepada bentuk-bentuknya serta hubungannya proses pembentukan kata. Sememangnya wujud perbezaan yang agak ketara dimana hubungan kata kerja dialek Jelebu dengan imbuhan tidak sama seperti bahasa Melayu standard.

 

5.3 Sumbangan

Kajian ini dijalankan adalah untuk memberikan beberapa sumbangan yang boleh dijadikan rujukan masa hadapan. Antara sumbangan tersebut adalah kepada pengkaji masa hadapan yang ingin mengkaji pembentukan kata kerja. Selain itu, sumbangan juga dapat diberikan kepada pencinta dialek Kelantan yang ingin mengkaji dengan lebih terperinci berkenaan data linguistik bahasa ini,khususnya dialek Jelebu. Dalam hal yang demikian, pengkaji tersebut boleh menganggap kajian ini sebagai sumber rujukan sekali gus memudahkan kajian masa hadapan.

Seterusnya, sumbangan kajian ini adalah sebagai sumber ilmu dan sumber tambahan kepada masyarakat Malaysia secara amnya dan penutur dialek Jelebu secara khususnya. Diharapkan kajian ini dapat dijadikan sebagai bahan bacaan bagi sesiapa sahaja yang ingin mengenali dengan lebih jelas lagi dialek Jelebu ini.

 

5.4 Kesimpulan

Kesimpulannya, kajian ini dilaksanakan bagi mengenal pasti pembentukan kata dialek Jelebu, Negeri Sembilan dalam lirik lagu Gadis Jolobu. Sememangnya tidak dapat dinafikan bahawa dialek Jolobu ini mempunyai keunikan tersendiri. Sehubungan itu, diharapkan kajian ini akan menjadi rujukan ataupun medium untuk para pengkaji dialek yang akan datang.

Nota Kuliah

Berikut merupakan nota-nota kuliah yang telah dipelajari sepanjang semester kedua sesi 2013/14 bagi kursus SKBL2113 Aplikasi Komputer dalam Kajian Linguistik. Kuliah-kuliah ini telah disampaikan oleh Dr. Zulkifli Ahmad. Dibawah merupakan ringkasan nota Kuliah:

AntConc Guide

Nota kuliah ini merupakan nota yang membincangkan cara-cara penggunaan Antconc. AntConc merupakan aplikasi yang digunakan untuk memudahkan kajian korpus. Aplikasi ini akan menunjukan kekerapan penggunaan perkataan dalam sesebuah teks, kolokasi teks dan senarai perkataan yang digunakan. Dalam nota ini, cara-cara menggunakan AntConc dengan lebih terperinci dan mudah difahami.

 

Call As a Method to Develop Study Skills

Nota Kuliah ini membincangkan hubungan antara aplikasi komputer dalam kajian bahasa. Computer as a Language Learning (CALL) adalah perbincangan tentang kaedah untuk meningkatkan kemahiran kefahaman dalam kajian bahasa dengan menggunakan aplikasi-aplikasi Komputer. Dalam nota ini, beberapa penerangan secara terperinci berkenaan aplikasi tersebut dan ia mudah difahami.

 

Pernyataan Masalah Penyelidikan

Nota Kuliah ini menerangkan berkenaan cara sebenar menulis permasalahan kajian dengan baik. Permasalahan kajian dalam sesuatu penyelidikan amat penting. Oleh itu, nota ini dapat memberikan kefahaman berkenaan cara-cara membina satu masalah kajian dari aspek tajuk sehinggalah sumbangan kepada masyarakat. Nota ini amat mudah difahami.

 

Using Corpora in Linguistics

Nota Kuliah ini membincangkan secara lengkap Linguistik Korpus. Korpus merupakan satu set data teks yang digabungkan untuk tujuan tertentu. Selalunya, kajian korpus linguistik berkaitan dengan aplikasi dalam komputer. Salah satu aplikasi yang digunakan ialah AntConc. Nota ini mudah dan senang untuk difahami.

 

Language Learning with Technology

Nota Kuliah ini menerangkan pembelajaran bahasa dengan teknologi. Nota ini menunjukan serba sedikit berkenaan sejarah teknologi yang mengkaji bahasa dalam kelas. Selain itu, nota ini juga membincangkan kebaikan dan keburukan CALL digunakan. Nota ini mudah untuk difahami.

(sila klik link di bawah untuk mendapatkan nota kuliah)

Bab 4

Dapatan Kajian

 

Lirik lagu Gadis Jolobu dalam dialek Jelebu, Negeri Sembilan:

(Dato Hattan)
Ko jolobak ko jolbu
Tuai padi tigo tangkai
Kalau kono komat jolobu
Tak mati badan menghasai
Gurindam dulu dulu jangan ponah dipotikai
Tak tahu tanyo dulu jangan goma memandai-mandai

(Waris)
Kisah eh bermulo mulut ughang kampong
Kisah ramai gadis cantik kek jolobu berkampung
Ughang luar datang luar nak cari’an joki
Lain pulak jadi eh terpikek nak buek bini
Tapi silap kono komat sampai tinggalkan keluargo
Kopit bawah kotiak bini tanggungjawab lupo
Omak ayah rindu tapi dio buek bodoh
Dah takdo monyosa monangih dopan kubur

Chorus
(Dato Hattan)
Ko jolobak ko jolbu
Tuai padi tigo tangkai
Kalau kono komat jolobu
Tak mati badan menghasai
Gurindam dulu dulu jangan ponah dipotikai
Tak tahu tanyo dulu jangan goma memandai-mandai

(Waris)
Ughang luar salah tafsir koba gadih kito bahayo
Lopeh coghai semuo ghoto jadi milik dio
Jangan salah anggap napo lobihkan pompuan
Sobab laki boleh hidup kalau campak dalam hutan
Zaman dah boghubah adat di tolan zaman
Dah takdo mewaghisi coghito bertauladan
Apotah laie mengaku ughang nogori
Bilo tanyo suku mano nak jawab pun tak ghoti

Poie tanyo omak poie tanyo uwan
Kok takdo kosompatan buleh tanyo kawan-kawan
Aktiviti bergurindam tolah lonyap dilupokan
“sebagai suatu warisan”

 

Lirik lagu Gadis Jolobu dalam bahasa standard:

 

Ke jelebak ke Jelebu
Tuai padi tiga tangkai
Kalau kene “hikmat” Jelebu
Tak mati badan merana
Gurindam dulu-dulu jangan pernah dipertikai
Tak tahu tanya dulu jangan suka memandai-mandai
Kisahnya bermula mulut orang kampung
Kisah ramai gadis cantik di Jelebu berkampung
Orang luar datang nak cari rezeki
Lain pulak jadinya terpikat nak buat bini
Tapi silap kene “hikmat”, sampai tinggalkan keluarga
Kepit bawah ketiak bini tanggungjawab lupa
Emak ayah rindu tapi dia buat bodoh
Dah takde menyesal, menangis depan kubur
Chorus:
Ke jelebak ke Jelebu
Tuai padi tiga tangkai
Kalau kene “hikmat” Jelebu
Tak mati badan merana
Gurindam dulu-dulu jangan pernah dipertikai
Tak tahu tanya dulu jangan suka memandai-mandai
Orang luar salah tafsir kata gadis kita bahaya
Lepas cerai semua harta jadi milik dia
Jangan salah anggap kenapa lebihkan perempuan
Sebab lelaki boleh hidup kalau campak dalam hutan
Zaman dah berubah, adat ditelan zaman
Dah tiada mewarisi cerita bertauladan
Apatah lagi mengaku orang negeri
Bila tanya suku mana, nak jawab pun tak reti
Pergi tanya emak, pergi tanya nenek,
Kalau tiada kesempatan boleh tanya kawan-kawan
Aktiviti bergurindam telah lama dilupakan
“sebagai satu warisan”
Analisis keluasan variasi makna lirik lagu dalam dialek Jelebu dan bahasa standard:
1. komat dalam dialek Jelebu bermaksud ‘hikmat’ dalam bahasa Melayu standard.
2. joki dalam dialek Jelebu bermaksud ‘rezeki’ dalam bahasa Melayu standard.
3. kok dalam dialek Jelebu bermaksud ‘kalau’ dalam bahasa Melayu standard.
4. uwan dalam dialek jelebu bermaksud ‘nenek’ dalam bahasa standard.
Selain daripada perkataan yang disebutkan di atas, tiada variasi perkataan lain yang dapat ditemui di dalam lirik lagu Gadis Jolobu.
Analisis pembentukan kata dalam dialek Jelebu dari aspek fonetik:

1. Dialek ini cenderung membunyikan fonem /e/ pepet  sebagai vokal bundar /o/. Contohnya: “dia” menjadi “dio”

2. Dialek ini cenderung membunyikan vokal /a/ yang berada di hujung perkataan sebagai /o/. Contohnya “apa” menjadi “apo”

3. Dialek ini cenderung membunyikan fonem getaran /r/ sebagai bunyi ‘gh’ di bahagian velar atau lelangi lembut. Contohnya “harta” menjadi “ghoto”

4. Dialek ini cenderung membunyikan fonem /s/ yang berada di hujung perkataan sebagai bunyi geseran /h/. Contohnya “menangis” menjadi “menangih”

Menurut responden kajian saya, dialek yang digunakan olehnya merupakan dialek biasa dalam kalangan penutur natif di Negeri Sembilan iaitu di sekitar daerah Jelebu, Rembau, Seremban, dan Kuala Pilah. Walaupun responden saya bukanlah daripada generasi yang lebih lama, tetapi dialek yang digunakan boleh digunapakai dalam kajian saya ini kerana responden saya telah membesar dan menetap di daerah tersebut.

Berikut merupakan paparan soalan daripada Survey Monkey yang telah saya jalankan berkaitan dialek Jelebu, Negeri Sembilan:
SM Dialek Jelebu

Bab 2

Kajian Literatur/Kajian Lampau

 

Berikut merupakan kajian literatur ataupun kajian lepas yang telah saya temui berdasarkan kaedah pencarian maklumat yang saya lalukan sepanjang kajian ini dijalankan:

Menurut Asmah Hj Omar (1991),Dialek-dialek yang terdapat di Semenanjung Malaysia telah dikelompokkan kepada lima kawasan utama iaitu kelompok barat daya yang terdiri daripada kelompok Kedah, Perlis, Pulau Pinang yang meliputi Perak Utara, sementara kelompok Timur Laut diwakili oleh dialek Kelantan, seterusnya kelompok Timur yang meliputi Terenggganu, selanjutnya kelompok Selatan yang meliputi dialek yang dituturkan di Johor, Melaka, Pahang, Selangor dan Perak Selatan dan akhirnya kelompok yang mewakili dialek Negeri Sembilan.

Sikap Dan Kefahaman Pelajar Terhadap Dialek Negeri Sembilan: Kajian Sosiolinguistik merupakan satu jurnal yang telah dibuat oleh Norsimah Mat Awal, Fadzeli Jaafae, dan Idris Aman. Jurnal ini bertujuan untuk menyiasat sikap dan kefahaman pelajar terhadap dialek Negeri Sembilan. Tujuan jurnal ini adalah untuk mengetahui sejauhmana penguasaan dialek di kalangan pelajar menengah rendah di Negeri Sembilan. Kawasan kajian tertumpu di daerah Rembau dan Tampin. Cara pengendalian kajian ini terbahagi kepada dua bahagian. Pertamanya, kosa kata asli dialek Negeri Sembilan dikumpul di daerah Rembau. Keduanya, kumpulan kata-kata ini kemudiannya disaring sebanyak 80 perkataan, dan diuji kepada sejumlah pelajar sekolah di daerah Tampin. Sampel kajian diperoleh secara individu dan berkumpulan.

Norazila ( 1986: 129 ), menjelaskan bahawa sesuatu bahasa atau dialek berbeza daripada bahasa atau dialek lain akibat daripada pengaruh alam dan persekitaran yang berlainan. Menurut beliau lagi perbezaan ini boleh dilihat menerusi sistem bunyi dan leksikal.

Abdul Hamid Mahmood (1990:217), memetik Mario Pei mentakrifkan dialek sebagai variasi daripada satu bahasa tertentu yang dituturkan oleh sekumpulan penutur dalam satu-satu masyarakat bahasa. Dialek mempunyai bentuk tertentu yang dituturkan
dalam kawasan tertentu dan berlainan daripada bentuk bahasa baku, baik dari segi sebutan, tatabahasa ataupun penggunaan kata-kata tertentu. Kelainan tersebut tidaklah begitu besar untuk dianggap sebagai satu bahasa yang lain.

Menurut Sharman (1973), dialek Kuala Pilah adalah salah satu dialek yang terdapat di Negeri Sembilan, selain Jelebu, Rembau, Tampin, Seremban dan Lenggeng. Dialek Kuala Pilah mempertahankan ciri-ciri dialek induknya iaitu dialek Negeri Sembilan kerana daerah Kuala Pilah merupakan pusat budaya tradisi Negeri Sembilan yang bersifat matrilineal, atau berpola konsentris.

 

Bab 3: Metodologi Kajian

3.1 Pengenalan

Metodologi merupakan kaedah yang digunakan untuk menjalankan sesuatu kajian. Metodologi dalam kajian ini mengambil kira teori pembelajaran bahasa, pemilihan alat kajian, penetapan, prosedur pengumpulan data dan presedur analisis data. Kajian ini merupakan sebuah kajian kes tentang pembentukan kata dialek Negeri Sembilan dalam lagu Gadis Jolobu, nyanyian kumpulan rap WARIS.

3.2 Pemilihan alat kajian

Dalam kajian ini, beberapa alat kajian digunakan iaitu analisis dan perbandingan dialek Negeri Sembilan dengan bahasa Melayu standard. Lagu digunakan untuk mendapatkan data-data tentang pembentukan kata dalam dialek Negeri Sembilan oleh penutur jatinya. Lagu yang digunakan ialah lagu berjudul Gadis Jolobu nyanyian kumpulan rap WARIS:

Lagu tersebut akan diterjemahkan kepada bahasa Melayu standard bagi membandingkan perkataan-perkataan yang digunakan. Bagi tujuan memaparkan lagu tersebut dalam wordpress, perisian aplikasi SoundCloud digunakan. Perisian aplikasi Antcont diguna untuk memudahkan pencarian data pembentukan kata dalam dialek Negeri Sembilan yang telah ditranskripsikan.

Perbandingan pembentukan kata dialek Negeri Sembilan dengan bahasa Melayu standard. Tatabahasa Dewan digunakan untuk membandingkan antara dialek tersebut dengan bahasa Melayu standard. Data-data tentang pembentukan kata itu disenaraikan dan dibandingkan dengan bahasa Melayu standard. Perbezaan antara pembentukan kata dialek Negeri Sembilan dengan bahasa Melayu standard dikenal pasti dan dianalisis. Perbezaan pembentukan kata yang diberi perhatian berkaitan aspek pengimbuhan dan pengguguran atau penambahan.

Beberapa alatan dan medium dalam perisian komputer telah digunakan untuk melengkapkan lagi kajian. Antara perisian yang digunakan ialah Antconc dan SoundCloud.

3.3 Prosedur Pengumpulan Data

Kaedah yang digunakan dalam kajian ini seperti pemerhatian, analisis, dan perbandingan.

3.4 Prosedur analisis data

Lagu Gadis Jolobu akan didengari dan kemudiannya akan ditranskripsikan ke dalam bentuk teks. Hasil transkripsi teks akan dimasukkan dalam Notepad dan disimpan dalam format TXT, kemudian akan menganalisis kekerapan leksikal
yang telah dipilih sebagai leksikal kajian menggunakan Perisian AntConc. Selepas itu, transkripsi teks akan diterjemahkan dalam bahasa Melayu standard bagi menentukan perbezaan antara dialek Negeri Sembilan tersebut dengan Bahasa Melayu standard. Terjemahan ini perlu bagi memudahkan pembaca untuk memahami dialek yang digunakan.

3.5 Kesimpulan

Secara keseluruhannya, kaedah yang dipilih oleh pengkaji adalah berdasarkan kesesuaian dengan perkara yang ingin dikaji. Dalam kajian ini, kaedah yang bersesuaian penting agar hasil yang diperolehi tidak dapat dipertikaikan. Selain itu, responden dan tempat kajian yang dipilih memudahkan kajian dijalankan dan selaras dengan apa yang ingin dikaji. Pemilihan metodologi kajian dan responden yang terlibat adalah penting kerana kedua-duanya merupakan faktor utama yang akan menentukan keberhasilan kajian ini.

Pengenalan SKBL2113

Pengenalan kursus 1.0

Hasil pembelajaran / Learning Outcomes

Di akhir kursus ini, pelajar mampu:

1. Mengenalpasti dan menggunakan perisian yang diperkenalkan untuk melakukan analisis persoalan linguistik yang diberikan.

2. Membincangkan dan menilai kelemahan dan kekuatan perisian yang telah diperkenalkan untuk tujuan analisis linguistik.

3. Menyiasat dan menghuraikan persoalan linguistik dengan menggunakan perisian.

2.0 Sinopsis / Synopsis

Kursus ini merupakan pengenalan kepada penggunaan atau aplikasi komputer dalam linguistik dan kajian bahasa.

Fokus dan kandungan kursus memperihalkan bagaimana komputer dapat digunakan dalam kajian linguistik dan juga kajian kemanusiaan berdasarkan teks.

Pelbagai perisian untuk mempermudahkan dan mempercepatkan kerja dan analisa, serta melakukan analisa data bahasa yang banyak (yang mungkin sukar atau lambat) dilaksanakan tanpa penggunaan komputer akan dibincangkan.

Pelajar didedahkan kepada cara komputer digunakan untuk menganalisis bidang kajian bahasa yang dipilih oleh pelajar sendiri.

3.0 Penilaian/Evaluations

Tugasan dan projek : 70%

Peperiksaan Akhir Semester : 30%

Jumlah : 100%

Bab 1

1.1 PENGENALAN

Subjek SKBL 2113 Aplikasi Komputer Dalam Kajian Linguistik merupakan subjek yang mengimplimentasikan penggunaan aplikasi komputer dalam mengkaji bidang Linguistik. Bidang linguistik yang dikaji ialah fonologi dan kajian dilakukan berdasarkan fokus dan teks yang tertentu bagi menunjukkan secara jelas peranan bidang fonologi. Fonologi ialah kajian mengenai bunyi bahsa.  Selain itu, kajian juga dilakukan terhadap metod penggunaan aplikasi komputer secara literal dalam mendapatkan hasil kajian. Penggunaan aplikasi komputer digunakan secara menyeluruh dalam subjek ini. Antara aplikasi komputer yang akan digunakan ialah ANTCONC yang merupakan aplikasi bagi mengkaji kekerapan penggunaan perkataan dalam satu teks, AUDACITY digunakan bagi mengedit dan mengubahsuai bahan kajian dalam bentuk simpanan suara untuk lebih jelas dan WORDPRESS merupakan aplikasi yang digunakan bagi pemaparan hasil kajian. Teks atau sasaran kajian dalam kertas kerja ini ialah lagu rap Negeri Sembilan yang dinyanyikan oleh kumpulan WARIS. Kajian ini menggunakan dua buah lagu WARIS bagi melihat perbezaan antara lirik dalam dialek Negeri Sembilan dan bahasa Melayu standard.

Screen-Shot-2014-01-03-at-5.55.12-PM

Penyanyi rap, Waris bersamam dengan penyanyi undangan, Datuk Hattan.

1.2 PERNYATAAN MASALAH.

1.2.1 Pemilihan lagu kumpulan WARIS yang bersesuaian dengan objektif dan fokus hasil kajian

1.2.2 Penelitian terhadap sebutan dialek Negeri Sembilan oleh WARIS dalam lagunya memandangkan berlaku ketidakjelasan dalam sebutan

1.2.3 Penelitian terhadap penggunaan aplikasi komputer dalam mendapatkan dapatan kajian

1.2.4 Mengelaskan perbezaan bunyi-bunyi sebutan tersebut kepada kelas-kelas fonem yang sesuai.

1.3 SOALAN KAJIAN.

1.3.1 Apakah perbezaan diantara lirik lagu dialek Jelebu,Negeri Sembilan dengan bahasa standard?

1.3.2 Apakah perkataan dalam dialek Negeri Sembilan yang mempunyai  variasi makna dengan bahasa standard?

1.3.3 Apakah ciri-ciri tertentu dalam aspek bunyi dan ujaran dalam dialek Negeri Sembilan?

1.4 OBJEKTIF KAJIAN

1.4.1 Mengenalpasti perbezaan di antara lirik lagu kumpulan dialek Jelebu dengan bahasa standard

1.4.2 Mengenalpasti perkataan dalam dialek Negeri Sembilan yang mempunyai keluasan dan variasi makna dengan bahasa standard

1.4.3 Mengenalpasti ciri-ciri tertentu dalam aspek bunyi dan ujaran dialek Negeri Sembilan

1.5 SKOP KAJIAN

Kajian adalah di lakukan dengan mengambil sebuah kumpulan WARIS bagi menjawab soalan kajian dan menepati objektif kajian. Judul lagu tersebut ialah Gadis Jolobu.

1.6 KESIMPULAN

Bahasa merupakan alat untuk berhubung antara anggota masyarakat. Komunikasi ini berlaku secara meluas, baik secara rasmi atau tidak rasmi. Masyarakat pada hari ini perlu menerima hakikat bahawa perkembangan teknologi maklumat dan komunikasi berkait secara langsung dengan kemampuan menjana idea, kreativiti dan inovasi bagi memantapkan penggunaan dan penguasaan sesuatu bahasa.

Analisis Kata – Seloka Pak Pandir

Seloka

Gambar di atas menunjukkan kekerapan kata yang terdapat dalam Seloka Pak Pandir dalam dialek Negeri Sembilan yang menjadi tajuk kajian saya. Perkataan yang paling kerap digunakan ialah /dagang/, /di/, dan /golagak/ iaitu sebanyak tiga kali. Manakala perkataan yang kedua paling kerap digunakan pula ialah /dio/, /juo/, /kono/, /mondongar/, /orang/, dan /tak/. Manakala perkataan-perkataan lain yang terdapat dalam seloka ini pula hanya digunakan sebanyak satu kali.

Berikut merupakan analisis kata yang terdapat dalam kajian saya.

1. apo -> apo merupakan perkataan dalam dialek Jelebu, Negeri Sembilan yang membawa maksud ‘apa’. Vokal /a/ dalam bahasa standard digugurkan dan digantikan dengan vokal bundar /o/. Ini merupakan ciri-ciri utama dalam dialek yang saya kaji.

2. golagak -> perkataan ini berasal daripada perkataan ‘gelagat’ yang membawa maksug aksi atau perlakuan. Vokal shwa /e/ digugurkan dan digantikan dengan vokal bundar /o/ manakala konsonan /t/ di hujung perkataan digugurkan dan disisipkan konsonan /k/.

3. dio -> dio membawa maksud ‘dia’ dalam dialek ini.  ‘Dia’ merupakan perkataan basahan kata ganti nama diri ketiga . Vokal /a/ dalam bahasa standard digugurkan dan disisipkan vokal /o/. Ini merupakan ciri utama dalam dialek yang saya kaji.

4. juo -> juo di sini bermaksud juga. Suku kata terakhir /ga/ digugurkan dan disisipkan dengan satu sahaja vokal iaitu /o/.

5. kono -> perkataan ini membawa maksud kena. dalam sajak tersebut, perkataan ‘kena’ digunakan untuk membawa maksud sesuatu yang berlaku terhadap orang tersebut, untuk makna yang lebih tepat, Pak Pakdir dalam seloka di atas telah disuapkan pisang. “telah disuapkan” itulah makna bagi /kono/ atau ‘kena’.

6. roto -> perkataan ini berasal daripada perkataan ‘harta’. proses metatesis telah berlaku, iaitu konsonan yang berada pada akhir suku kata /har/ daripada perkataan /har.ta/ telah dibawa ke hadapan. Manakala semua vokal /a/ yang terdapat dalam perkataan tersebut telah digugurkan dan dan disisipkan dengan vokal /0/. Konsonan /h/ pada awal perkataan dalam bahasa standard pula telah digugurkan sepenuhnya.

7. habih -> perkataan dalam bahasa standardnya ialah ‘habis.’ konsonan /s/ di akhir perkataan telah digugurkan dan disisipkan dengan vokal /h/. Ini juga merupakan satu lagi ciri-ciri utama dalam dialek Jelebu yang saya kaji.

8. sodar-> perkataan asal dalam bahasa standard ialah ‘sedar’. vokal shwa /e/ telah digugurkan dan disisipkan pula dengan vokal /o/. Vokal /o/ sememangnya menjadi ciri utama dalam dialek Jelebu, Negeri Sembilan.

Seloka Pandai Pak Pandir dalam Dialek Jelebu (3)

(Sila klik butang “PLAY” di atas untuk mendengar)

3. Transkripsi Fonetik

Image

Seperti dalam rajah di atas, dapat kita lihat bahawa dialek Jelebu, Negeri Sembilan mempunyai ciri-ciri yang sangat unik.

Berikut adalah antara ciri yang dapat saya kenal pasti:

1. Dialek ini cenderung membunyikan fonem /e/ pepet  sebagai vokal bundar /o/. Contohnya: “dia” menjadi “dio”

2. Dialek ini cenderung membunyikan vokal /a/ yang berada di hujung perkataan sebagai /o/. Contohnya “apa” menjadi “apo”

3. Dialek ini cenderung membunyikan fonem getaran /r/ sebagai bunyi ‘gh’ di bahagian velar atau lelangi lembut. Contohnya “harta” menjadi “ghoto”

4. Dialek ini cenderung membunyikan fonem /s/ yang berada di hujung perkataan sebagai bunyi geseran /h/. Contohnya “tikus” menjadi “tikuih”

Menurut responden kajian saya, dialek yang digunakan olehnya merupakan dialek biasa dalam kalangan penutur natif di Negeri Sembilan iaitu di sekitar daerah Jelebu, Rembau, Seremban, dan Kuala Pilah. Walaupun responden saya bukanlah daripada generasi yang lebih lama, tetapi dialek yang digunakan boleh digunapakai dalam kajian saya ini kerana responden saya telah membesar dan menetap di daerah tersebut.

Sekian sahaja analisis sebutan yang telah saya kaji. Selamat mendengar.🙂